Шааирын дилягбы

01 Июнь 2018
K2_ITEM_AUTHOR  Юсуф Бабаев

Лекни хивее ешемишехьена Юсуфов Юсуф маъаlллим дяцlана инсан яраб растына хъарее. Мана йихъбышди аlрайл' гьам маъаlллим, гьамыр доюкана шааир ворна. Манкъвее одкlунийн «Ватан», «Ед'», «Юрд» ва сабара медын шечlбы инсанршикlле азбарда ацlа.  Гьайни делесийвалее «Нур» кlазетна мухбир Лекни хивее манкъука горушмишхьа. 

-Юсуф маъаlллим, вака горуш алгъагьас гьазирувхьайн хаlдда сенбыний, амма Лекахъа арый манмеегаб сибыкна иш дешоб. Вушда хив сергьадыс делесба вухьайхъа гора, джурайн иджаза алетlас лазымхьа. Гойне хьиннед, чейлягъ алявгьуй сибыкна иш дешоб.
-АIзизна мигьман гьаммаше акьаlнанче арына ворна. Цlерра гъу хошгелди. Йигъни арыйс зы геер шадра ворна. Йишди хивеехъа мухбирар гьар вахтал' абайли деш. Лекна хив акьаlна вухьайхъа гора, манбы чекынмышоохьенбы. Къийна шокlлед къаджейн, нягьаlдни дагъамни джигеейий лекбы ешемишоохьи. Шу югни вахтал' абы. Лекагъанын хьян хаlдда ыхьайнхьий, аблес ваахаlс дешдий. Манке йишин ивийкырый явашехьен. Машинбы ийкар деш. Инсанар сувабышиле ивийкар. Гьакlедад, дагъамийваллабы водунбы. Амма манчиле ши хъаIвайкьан деш. Шахъад вардеш водун. Шасахъа абыйхъа гора, шосыд зы кьиймат гьооли.
-Дора йишда гаф танышийвалиле гивгъалас.
-Зы 1953-ъэсди сен Лекни хивее едике ыхьа. Йизда дек' доюкана къалайчий ыхьа. Манкъвее къалайчийвалла гьавъейиб, ыlлимылхъан хаlдын гьаваснана инсан ыхьа. Едир заlгьматыс ирхьынна инсан йихьа. Манбышда ыlмыр хивни тасарруфатыка багълыба вухьа. Дагъамийвал'бышихъа ил'дяакы, манбыше хьойре ушах: хьебыйре ичийий кьоlйре гаде чlакlы хъавъу. Манбы хав-уджагъынбы гьавъу.
Закlлеб хаlбба дагъамийвалла кlыл'валее къавджу. Манбы зы мысаджад дюгуляъа деш. Цlебба зы сабара сенбына чобанийвалла гьавъу. Манке зы Азербайджанын сюрийбыний ухьийхьан. Мана иш таргавъу Магьаlчкъалейхъа хъары. Гьиняаъад зы хивни тасарруфатни техникумейхъа иккечlу. Ман быкырауйле хъийгъа, хивеехъа саркlыл'. Йицlыдле сенна мал дохтурийвалла гьавъу. Тасарруфатбы дагъылмишхьамее, зас мактабее иш теклиф гьавъу. Сабара сенбына маъаlллимна ишлемишхьа. Хъийгъыйн хаlдхъий зы Ивановни девлет университете алетlу. Мааъад таарых факультет быкыраъу. Къийна Лекни хивни мактабее таарыхын дарсыбы гьели. Манчиква саджигее завучна ишиб вуккекка вобна. 1974-ъэсди сен хизан къурмишавъу. Ёлдашиква санаб молийре ушах чlакlы хъавъу. Манбышис даватбы гьаъу, хизанбышинбы гьавъу. Йизда ыlмрена йаlхъ магьаlбна вобна.
- Йихъбышин адабият гьаракатейхъа адчыйнбышда сайир гъу ворна. Йигъын шечlбы «Нур» кlазет хъыгъааlни сенбышике чапехьи водунбы…
- Зы манчиле гьихъа ойкlан ыхьа. «Нур» кlазетын йизын шечlбы инсанаршилхъа гьихьараъу. Манкийлхъамее шавукlледжад ацlа ыхьа деш, Лекни хивее ешемишехьени Юсуфее шечlбы ойкlан ыхьай. Гьаlшде йизын одкlунийбы экlда-экlда кlазетни сайфабышее растына хъайленбы.
-Аlхырейни сенбышее йихъбышди шааирарше хаlдда китаббы къайиккы. Амма шакlле, манбышди джаргее йигъын китаб къаджы деш. Няъасне?
-Ман дурустун суал водун. Шу итдевгьуйнхьий, фыкрейхъад хъалес дешдий. Захъад хаlдда одкlунийн шечlбы водунбы. Манбы гыргыда саджигеехъа сеъээ абрыкван китаб къайиккас ихьес. Зы мысаджад манчилхъа фыкыр гьуво деш. Геледжагъыл' одкlунийн карбы дафтарейнче китабейхъа алгъагьасын фыкырба водунбы. Гьалекийс манчилхъа хыл' гьивийхьар деш.
- Вас йигъна цlебба обкlунниашечl къийна йикlел' вобнане?
-Кулли кlелвийханее? Мана ватаныхъа обкlунна шечl вухьа. Шечl обкlунийн сенбы дурустда йикlел' аху деш. Манбы, агар зы янгылыш гьидяъахьее, 2000-эъсын сенбы ыхьа. Манке шахъад Азербайджаныква югун алаакьабыний, аlрайл' сергьадбы дешдий. Ши экlба-экlба махъаний гьавайкlананбы. Гойне хьинне деккини хааъаб йигъыс шенче абыйн мигьмаанрный воохьенбы. Манбыше гивъурийнкъаI шечlбыний хъаIдаххъа. Мумкум вобна, йизын адабиятылхъан аlшкь эле гьаманче гидгъыл ихьес.
-Дора кlыл'на гаф йигъни къийнийни йигъыке гьааъас. Гъу гьинчиле сабара сенбына гьихъа Гьаlдж къылмишавъу. Гьаlшде гъу гьаlджийн до алетIу. ЫIмыр бадалувхьанане?
-Закlле ацlан, гъу ненче «дям» гьооли вухьай. Инсанна югна, йикl ачухна ворна. Манкъуни фыкрее писин дешхьее, манкъуке мысадджад инсанаршис зиян дешин. Къийнийна Лекна хив мебна вобна. Инсанаршин хаlббананбы кочмишувхьа абкlынийнбы. Гьаlшде хивее сабара хайбы аху. Хив кlыл' хъувхьа летти шинаб сана-санкъус делес хъувхьа. Гьаlшде ши са хизанын ушахар хьинне вобунбы. Гьар карее санаб вухьес чалышмишоохьи. Гьаъан ишбыд мыслягьаlтыква гьаъа. Нягьаlкьийвалис, пахылыйвалис ши мысаджаб йаlхъ гьооли деш. Чалышмишоохьенбы гыргыда ишбы мыслягьаlтыква ыккейс.
- Ши гаф мусурманаршини аlзизни вуза гьааъа. Гьиджо аlрз гьаъас ыкканий йишди йихъбышис?
-Аlзизын ва гьуlрматыкан йихъбы! Йишди миллетна саламатыйвалла вухьена. Йихъбышда гьуlрмат гьехха вухьена, халкьын до ахты хъихьен. Хайбышее аlкlел'нан, хайирекван ишбы ихьенбы. Мысаджад вушди фыкрее мерынкъус писин гьауй дехьен! Хиваршее даватбы ихьенбы! Шу аххъаххъан сиваар Аллагье кьабыляъанбы.
-Юсуф маъаlллим, шака горушмишхьайхъа гора, сагъра ихьена. Лекни хивни джамаъаlтыхъадыд югун йигъбы ихьенбы!
-Сагъул!

Яндекс.Метрика
We use cookies to improve our website. Cookies used for the essential operation of this site have already been set. For more information visit our Cookie policy. I accept cookies from this site. Agree