ДаIвъий хаIбна баля вобна.Манчин гьоIкуматыс, мааъаб ешемишоохьени халкьбышис хаIдын зиян гьели.Шагьарбы, районбы, хивар харабабышилхъа сакIалаъа, оIлкайни экономикайс гуджнакана зарба ыIвхийхаI. Мани кьияматее милйонбышиква инсанар гьабатIа.
ХаIбна Ватанна даIвъий Германиейн хабардена СССР-лхъа гьуIджум гьавъуйка гибгъыл. Азгъунхьайни Гитлерни къошунбыше даIвъийни цIеддыйни сенбышее са сураке Советын торпахбы аххъаххъа ыхьа. Душманаршини эскерарше джони растына хъадайлен заводбыйий фабрикабы, шагьарбыйий хивар дагъылмишаъа ыхьа.
ХаIбна Ватанна даIвъий таамувхьайн 81 илгъечIейид, манчин гьувойн эсербы ненкеджад кIелиханас деш.
Ватан немец-фашиистаршике къорамишааъас Советни оIлкайн гыргын халкьбы сугъоцу. Фронтейхъа абкIынийнбышди джаргэй цIаIхни халкьын джаванарыб гьеххаалика вухьайнбы. Манбышди хаIббананбыше вурушбышее йыIкьале хъооIни насылбышдиме джон аIзизын джанбы гьуво. Итбатувхьайнбыб кIыл’ба вухьа деш. Хайбышейхъа савкIалас кьисматувхьайн геллесынбыб яра-парабышиква хъабы. Манбышда сайир гыл’мецIалий АIгьмадов АIлигьаIджий АIгьмадна дих ыхьа.
АIлигьаIджий АIгьмадов эскерейхъа ХаIбна Ватанна даIвъий гьивгъалассе гьихъа 1938-ъэсди сен хъортIул’. Къуллухааъа гиргъылни сабара гагьыле СССР-на Финляндиейквана даIвъий гибгъыл. Манке йишди оIлкайн марахбы гозетяъани къошунбышди аIрее АI. АIгьмадове къуллухааъана 42-ъэсда къошуныб вухьа. Мана 1941-ъэсди сен хаахъа хъалес гьаIзирхьайнкъаI, ХаIбна Ватанна даIвъий гибгъыл. Июльни вуза АIлигьаIджий АIгьмадов джуни гьамбазаршиквайий командираршиква Мурманскни шагьарее илёдзурни 508 стрелковый полкейхъа оIтирау. Ленинград шагьар фашистаршике азадааъанкъаI, манбы блокадейхъа гябкIы. Блокадайни аIхрелхъаме мана мааъар ыхьа.
Шагьарни аллани адкIынни гуджнаквани вурушбышди санчее мана къелике йыIкьра яраламишхьана. Сабара гагьна госпиталее маалидже алятIуйле хъийгъа, АI.АIгьмадов меер джуни гьамбазаршисхъа саркIыл’. 1942-ъэсди сен мана кьоIдъэсди элеес яраламишхьа. Госпиталее къалирхьуни вахтал’ манкъуна фыкыр фронтыл’ вухьа. Манчини аллар, бабатхьаме ярахни гьамбазаршисхъа саркIыл’.
Хьебыдъэсди элеес сержант АI. АIгьмадов Мурманскни шагьаре йыIкьра яраламишхьана. Гьини зарбасна душманна гулле манкъуни сагъни улес хъоотIу. Командирар мана хаахъа оIтираъасди кьарарылхъа хъабы. Амма игит эскер разхьа деш. Са улен ишыгъ адкIынейид, АIлигьаIджий АIгьмадове вуджее хаIбвалла гьааъани отделениейн гьамбазар таргавъу деш.
АI. АIгьмадов 508-ъэсди полкее вурушмышхьа. Мани полкни эскераршис хаIдданан шагьарбы азадаъас кьисматхьа. Манчини аIрее – Ленинград, Мурманск, Гатчина, Псков,Прибалтикайн шагьарбы.
АIлигьаIджий АIгьмадовни гьаIкIее китаббышее хаIдда марахукван одкIунийбы растына хъайли. Увгьойбышихъа гора, мана геер джомард эскер ыхьа. Манчиле гъайре, мана машгьур снайпер хьиннер ацIа ыхьа. Манкъуни гьунарбышиква хаIбба немецаршин эскерарый офицерар гябтIы. Вурушбышее гьаагуйни игитийваллайс гьокуIматын мана хаIдданани наградабышис лайикьау. Манбы – «ЧIаIрана хаIне», 2-ъэсди ва 3-ъэсди дараджайкван «ШоIгьратын орден» ва хаIдда медынбы.
ХаIбна Ватанна даIвъий таамувхьайле хъийгъа, мана едике ыхьайни хивейхъа саркIыл’. КIолхозее джурабаджурайни къуллухбышил’ ишлемишхьа. Манкъус кIолхозна садрываллаб гьааъас кьисматувхьана. 1979-ъэсди сен мана кIолхозна иш таргавъу, пенсиейхъа хъигъечIу.
Гыл’мецIни хивни джамаъатыс АI.АIгьмадов геер дирибаш, хайирхагь инсан хьинне йикIел’ аху. Манбышди увгьойка, АIлигьаIджий дидей югна инсан ыхьа. Мана хивыс, инсанаршис гьаммаше югун гьаъас чалышмишхьа. Къийна вудж шаква дехьейир, манкъун до, вуджее къаджейн ишбы йишди йикIел’ водунбы.
АIлигьаIджий АIгьмадов 1985-ъэсди сен раIгьматыххъа аркIын. Мана едике ыхьайни Гыл’мецIни хивее бастурау.
