2026 сенни майни 18-чил Совет гьоIкуматни социалист эмекни кьаIгьраманын, муслагъалий ЙаIгьйе ФерзаIлиевын 95 сенний быкырхьес.
Муслагъна хив дерйагьни савиейле тахминан 2000 аазыр метруна еррашмишивхьа. Манчина таарых аваалыйни заманабышейхъа аIл’гьаа вобна. Хивыхъад геед уфтанын табият водун.
Муслагъбышин аIсас машкьулият малдарыйваллайква багълыда ыхьа. Хивее 1936 кIолхоз къурмишхьа. ХХ асырни ёкьцIалесди сеныле хъийгъа хивни тасарруфатын Свердловун до тIашмишаъа. Сениле сенилхъассе кIолхозын угъурбы хаIдхъехьи ыхьа ва кIолхозчершин гелирбы артмишехьи ыхьа.
Муслагъни хивын Свердловни доюлин тасарруфат Совет гьуIкуматни вахтал’ районе, республике машгьур тасарруфатбышин са ыхьа. Мани кIолхозын гьоIкуматын гиххьыйн пIланбы гьеххаалика гяцIаъа ыхьа. Гьавъуйни заIгьматыс хивни тасарруфатын ишчер премиебышис, ахтыйни добышис, медалбышис, орденбышис лайикьба къооджи вухьа. 1979 сен кIолхоз РСФСР-ни Министраршини Советни илгъоочIени ЧIаIрани байдахыс лайикьау. Манчиле гъайре, кандчершини ишис ЦК КПСС-на Шарафна грамота гьуво.
Муслагъбы малдараршини Аслановаршини, Башироваршини, Наврузоваршини, ФерзаIлиеваршини, ШаIъбановаршини ва менни насылбышиква гуянмишивхьайнбы ва гуянмишоохьи вобунбы. Хивни тасарруфатын до республикайлхъа, оIлкайлхъа еймишхьай ФерзаIлиев ЙаIгьйе ФерзаIлийни духайкад багълыда.
Йишди одкIунийна кьаIгьраман Й.ФерзаIлиев 1931 сен Муслагъни хивее пешекарни хизанее едике ыхьа. Мааъад дагъайдни сыныфбышин мактаб таамау. ЙаIгьйе ФерзаIлиевыс ваIкьайн санаъаIт деккее, ФерзаIлее, хаIдхъау. Угъад магьаIб хъабы ки, ЙаIгьйе джегьил’рананкъаIджар, дек’ раIгьматыххъа аркIын. 1944 сениле хъийгъа манкъве пешекарна пеше гьааъа гиргъыл. ЦIедда манкъус корпачийн саIнаъат тапширмишау. Гойне хьинне ЙаIгьйейна дараджа сикIыл’ба ахты хъувхьа, манкъуке ургехъан (тохлучий) гьау.
Пешекарна ахтыйна дараджа гязани ваIкьабышиква гьаркIынийква багълыба. ЙаIгьйе дайийн санаъаIтылхъан гьавас къаджы, къулай къаджы манкъус сагъмалчийна къуллух гьуво. Йиссейда манчикIле цIаIхбыше къаIналийва эйгьи ыхьа.
ЙаIгьйе ФерзаIлиев 39 сенна хааIрни пешекарни къуллухыл’ ишлемишхьа. Манкъве гьааъана иш темизни йикIеква, Аллагьылхъани хаIдни инамука, халкьыни хайирыс гьавъу. ЗаIгьматын, ацIаалин, ваIкьайни саIнаъатни устадыйвалин ЙаIгьйе дайий ахтыйни дараджейхъа гьихьар гьау. 1971 сенни апрельни 8-чил СССР-ни Аали Советни Фирманыква ФерзаIлиев ЙаIгьйе ФерзаIлийни духайс Социалист эмекна КьаIгьраман до гьуво. Манчиле гъайре манкъуна заIгьмат «Дагъыстан АССР-на лайикьыквана малдарчий» шарафукани доюква агъмишавъу.
Й. ФерзаIлиевна югвалла, инсанийвалла са ваIкьабышди пешейква деш багълыба, мана хизаныс, джамаъаIтыс, халкьыс ирхьынна инсан ыхьа. Джуни кул’фатбышис хьебни духайс, кьоIни йищес гыранна дек’ ыхьа. Духйебышди санкъус, МагьтимагьаIммадыс, джуна ваIкьабышда пеше хаIрхъавъу. ГьаIшде манкъве Муслагъни хивни тасарруфатни кIапIратIифыс геедни гьаракатука хаIбвалла гьааъа. Манкъуни заIгьматыс районни чIакIынбыше хаIбна кьиймат гьооли.
ЙаIгьйе ФерзаIлиев цIаIхни миллетна кьоIръэсда Социалист эмекна КьаIгьраман ыхьа. ЦIеррийна сувагылий Мина Назирова йихьа. Манбыше йишди миллетни таарыхе кIоран из гьадсыр. Шахъаб нимее доюкан инсанар вухьей, гьаманимеед миллетын до ахты хъихьес.
Й. ФерзаIлиев 2006 сенни мартни 28-чил раIгьматыххъа аркIын. Йишди арайл’ вудж дехьейир, манкъун до, къаджейн ишбы ненкеджад кIелиханас деш. 2000 сен Бабаюртни зонайл’ еррашмишивхьайни Тезе Муслагъни йыIкьнекни мактабыс СССР-ни эмекна КьаIгьраман ЙаIгьйе ФерзаIлиевын до гьуво.
КьаIгьраманни невабышед ФерзаIлиеваршин насылан до ахты хъаъа водун. Хусусан ФерзаIлиев Раджаб МагьтимаIгьамадна дих СВО-на иштыракчий ворна. Манкъве йишин югун геледжагъ Украинайл’ аIлгъаани махсус ярахни даIвъийе гозетяъа. Умудааъана, дёлесни вахтал’ мана даIвъий таамувхьесда ва йишин игитер сагъба-саламатба хайбышейхъа савкIаласынбы.
