2025 сен хивни тасарруфате’ ыхьайни югни суралхъани бадалхьайбышис ва ешайиш-экономикайни натийджебышис Правительствайн ахтына кьиймат гьуво.
Дагъыстанни экономике хивни тасарруфатын кьомана джига авхъаххъа. Къийна регионыхъад хивын тасарруфат гьаIракатейхъа адчесдиме хаIдын имканбы водунбы. Шацыйни сен мани сардан чIакIын ишбы къаджы. Манчис сикIы алятIуйн гелирбыд писынбы ыхьа деш.
Республикайни тасарруфатбышдимеега илгъечIуйн сен болун ыхьа. Манбыше гьеххааликва биткибы, тIымыл’, биринз, мейваабы сау. Гойне хьинне аграриейни ишчерше хаIдда чуру, хьа масса гьелес аIхы. Манбыше гьавъуйни заIгьматыс сикIы гелирбыд 20 % агъалла хъыхьа.
Тасарруфатбышис югун гелир алятIас кумаг чини вахтал’ къаджейни ишбышин гьуво. 2025-ъэсди сен тасарруфатбыше 80,1 аазыр гьектарейнче кьыIдимыйн эзуйнбыйий, 24,6 аазыр гьектарейнче сукый хитIа, 38,1 аазыре гьектарейнче кIартIыф, 23, 9 аазыр гьектарейнче мейваабы сау. Гыргыда саджигее 351,3 аазыр гьектарейнче хивни тасарруфатын маIгьсулбы саъас аIхы.
Хивни тасарруфатбыше илгъечIуйни сенни 10 вуза 196, 8 млрд мантасын маIгьсулбы масса гьуво. Манчиныд 102,4 % алятIуйни гелирын индекс агъалла хъау.
Гьайни сеныд аграриейни ишчерше джон гелир ва республикайн экономика гуджлемишаъасдимее хаIдда назаре аххъыйн ишбы водунбы. Манбы тахыл’бы оозасын чIиебы, биринз эзасын чекIбы, мейвабышин багъбы хаIдхъауйква багълыда. Садджу шацыйни сен тасарруфатбыше кьыIдимийн тохумбы 94 аазыр гьектарейхъа эзу. Маныд гьийдни сенбышиле къат-къатна хаIдда водун.
Иш гьаIракатейхъа абчес хаIдын кумаг республикайни тасарруфатбышис джурабаджурайни проектбышин гьооли. Къийнийни йигъылхъассе торпахбышил’ мелиорациейн ишбы ыккейсдимее 52 проект ишлемишехьи. Мани карас гьокуIматын 459 милйон манат къавукку.
АIхырейни сенбышее гуджнаква Дагъыстанее мейвабышин багъбы адаччи. 2025 сен 520,5 гьектар тезе мейвабышин багъбы адчы. Мана иш гьайни сеныб вуккейсда.
Дагъыстанее малкъара гьувааджийс гьаммаше хаIбна фыкыр гьуво. Къийна республикее дамазлыгъбы гьувааджени фермераршин сай кьоIни элейс хаIдхъыхьа. Манбы чавра, даварар, кIатер ва сабара медын гьаIйванар гьуваджен тасарруфатбы водунбы. Манбышди гьунарын шаца 108,0 аззыр тонн кIатIейн, чаврайн ва даварын чуру, 724, 1 аазыр тонн никнена, 165 млн кIатIершин кьукъар масса гьуво. 1339, 4 тонн мейваабышин ва биткибышин маIгьсулбы гьаIзирау.
Гьийдни сенбышихъа иляаканкъаI, шацыйн сен Рутул районни тасарруфатбышисыд югун хъады. Районни хивни тасарруфатын гьувойни маIълуматхъа гора, 2025 сабара карбышее тезелемишайбы ыккейс аIхы. Манчини аIрайл’ кьомана джига тезеда 12, 9 гьектарейхъа адчыйни мейваабышди багъын авхъааххъа. ЧIиейлхъа тезеда кIяуйни юваршис нам гьелесдимее хьинена хат цIыцIавъу. Манчиле гъайре, Бабаюртни торпахбышил’ эзуйни чIиебышикед хаIдын дехьейид, гелир алятIас аIхыйн. АлятIуйн гелир 10-15% фаизна агъалла ыхьа.
Республикайни хивни тасарруфатбыше 2025 сен алятIуйн югни гелирбыше инсанаршис джон ешайишин мисалабы гьаIллаъас имканбы гьуво. . Гьайни сен манбы манчилед югун гелир алятIасди фыкырбышее вобунбы.
