Чернобыльни АЭС-ыл’ аварие ыхьайн 40 сен аlрайле оlтмишхьа. Апрелин 26-ъэсын йигъ дюнйейни таарыхеехъа къарахабарыква гидхьу. Манке АЭС-ын са ядерный реактор къитlотlкlыл.

Радиациейн гьихъийаллан шагьарбы, хиваар, торпахбы загьаIррамишау. Гуджнан радиация хъетIуйн инсанар, малкъара, шитIаар, ичIудын биткибы даргьаIлдан, гьатIу.
Украинайл’ авария ыхьейид, манчина уцIур гыргыни Совет гьоIкуматни республикабыше цIыцIавъу. Гьар джигайле махъа кумагыс инсанар гьабкIын. Манбышди аIрее йишин цIаIхбыб вухьайнбы.
Чернобыльни АЭС-ыл’ ыхьайни авариейн оIги алятIани вахтал’ мааъад иштырак гьауйни гыргыни инсанаршис джанас радиациейкен хаIдын зиян хъетIу. Манчин аазырбышиква инсанаршина ыIмыр алябтIу.
Мани мисийбатын сес’ гьаIшдед къийхьи водун. ЁкьцIал’ сенна гьихъа радиация хъетIуйнбышди насылэе едике инвалид ушахар ухооха. Мани йыIкьни баляан къийнаб чина азгъуныйвалла гьаагвана.
1986 сенее техногенни фаляакатын оIги джурбаджурни миллетбышди игитерше ыхыI. Манбыше гьоIкуматни гьийдын бордж хъуво. Амма, манчихъа ил’дяакы, хъийгъа оIлкайн магьуIбын инсанар джони дагъамийвал’бышиква, чIырвал’бышиква текба гьабсыр. Чернобыльни гьаадисае иштырак гьаийнбышис гьоIкуматын, (СССР-ын, гьаlшде Россиейн) хайбышиква, льготбышиква таlъмыр гьааъасынбыва джувабний гьуво. Анджах геллесынбышис ман ачухын йигъбы къаджес кьисмат дехьайн. Радиациейкени азарбыше аман гьуво деш. Къийнийни йигъылиб хайбышди учаратбышее илёбзурийнбы кIылба дешобунбы. Манбыше эйгьен: дагъамни вахтал’ ши оlлкайс лазымбаний, гьаlшде шавусджаб лазымба дешинбы. Ши умудааъана, Чернобыльни гьаадисайн иштыракчер гьоIкуматыс йикIел’ вобунбы, няъас увгьее ватанын джон игитер кIеливханааъанбы деш.