Къийна республикайни хаlдданани тасарруфатбышее гуджнака цывылийн ишбы ыккекка. Манбыше чолбышее кьыIдмийн тохумбы эза.

 Республикайни хивни тасарруфатни министерствайн гьувойни маIълуматхъа гора, гьайни сенни цывлихъа Дагъыстанэй 92,5 аазыр гьектарейхъа тохумбы эзас. Маныд шацыйни сенихъа иляаканкъаI, 15,5% хаIдда водун. ГьаIшде тасарруфатбыше кьыIдмийн тохумбы эзасын чIиебы гьаIзираъа. Мани сардан Рутул районни тасарруфатбышед иш гибгъыл вобна.

ГьаIшде Рутул районыхъад 20 чIакlын, 76 фермераршин, 5 000 агъаллан хусуси тасарруфатбы водонбы. Манчини аlрайл' торпахбы садджу чlакIни тасарруфатбыше эза. Ахуйнбы малкъара гьуваджийка маlшгъулба вобунбы. Тасарруфатбышин хаIдданан эзан чIиебы Рутул районни Бабаюртни чолбышее водонбы.
Районыхъад къийнийни йигъыл' Бабаюртни дюзил' 7304 гьектар чlиейн водун. Манчике 3542 гьектар экиныс, 442 гьектар окlас, 3300 гьектар оlрышбышис, 20 гьектарыд багъбышис джурау. Ахуйн торпахбы хьян гьидийхьарва эза деш.
Рутул районни хааIрни агрономе ГьыIсейн Мамедове тасарруфатбыше къийна чолбышее кьыIдмийн тохумбы эзани ишбышике гаф гьааъанкъаI увгьойн: «Гьайни сенни цывлихъа районни хивни тасарруфатбышихъад хаIдда къаджесын ишбы назарее аххъы водунбы. ГьаIшде манбыше тохумбы эзасын торпахбы гьаIзираъа. Гьайни сен районын 600 гьектарейхъа кьыIдмийн тохумбы аъас. Мана иш вуккейсдимее СПК-бышихъад гьеххаалика техника, янаджах ва тохумбы водунбы.

Къийнийни йигъылхъассе назарее аххъыйни 600 гьектарыке 400 гьектар чIиейн аккикIалау водун. Манчике 200 гьектарейхъа тохумбы эзуйнбы. Мани сардан югна иш СПК «Свердловун» вукку. Манбыше кьыIдмийн тохумбы эзу таамувхьайнбы. Районни ахуйни тасарруфатбышед гьаIракатыква иш вуккеккана».
Таасарруфатбышди вукIлелинбышди увгьойка, гьайни сенийн цывылийн ишбы чини къайдайл' водунбы. ХъооIни сен болун маIгьсул алятIасдимее торпахбы эзассе гьихъа гьагуйни саягъыл' агрокомплексын ишбы ыккы водунбы.
Рутул районни тасарруфатбышда энки хаIбна дагъамийвалла эзуйни торпахбышис нам гьелесдимее архбышей хьян дехьай вобна. Тасарруфатбышис хьян хъадайлен архбы ва чIаIкын кIаналбы темизяъас назарее аххъыйн хаIдда сенбы водунбы. Архбышейхъа хьянбы хъадее, манке гьавъуйни ишис сакIы алятIан гелирыд югун ихьес.
Гьалекийс тасарруфатбы гьаIракатыква чолбышее ишлемишехьенбы. Манбы мыкIаал'бы хъалессе гибгъылна иш таамаъас чалышмишоохьи. Мана иш аIхарейхъамее быкырааъасдиммее тасарруфатбышди вукIлелинбышихъад югун умудбыд водунбы.