Ай ЦIаIхий, гъу ша  иджааза гьели, йигъни кIорани таарыхе йишди кьаламын хатI гьассарас. Йигъни гьаIкIеедын таарых  доюкани таарыхчерше одкIун;  йигъни лугъадыл’ ааIлимарше адабиятна миз’ яратмишавъу; вахъа  шааирарше, язычерше асарбы, маIънийбы  къассыр; йигъни мадрасайн Кавказылхъа Исламын дин ады; йигъни дойилин  байдахбы таарыхе къалхымишау. Анджах, къийнад йигъни таарыхын сир ашкархьа дешодун. Йигъни таарыхни гьаIкIее ойкIанни инсанни кьаламыс,...

Согют (Хьойик)  Дагъыстанни Рутул районеена цIаIхбышда (йихъбышда) хив вобна. Мана ХаIбни Кавказни сувабышди зинджирни къузайл’ни этякыл’ гивхьу вобна.  Согютна хив ЦаIхни администрациехъа гёохьана йихъбышда хив вобна.  Хив гьийгъанче кьоIни дамани – Къоейнийий (Каяна) Самурни гIалее, сагъни сурал’  вобна. Хивни гьийд манбы илекка. Хив гунайни сурал’ вобна.   Хивни далыйл’ чIалагыквана сува вобна. Мааъаб манбышда Муслагъни хивыквана...

Муслагъ  йиссейна ва марахыкванн таарыхнана цIаIхбышда хив вобна. Анджах ненкейий мана алявъу ва манчини дойин гьиджойий эйгьи шакIле хъодкуда ацIа деш. АаIлим Гьарун Ибрагьимове джуни ыIлим ишбышее эйгьен: «…насылыле насылыхъа илгъечIуйни реваетбышихъа гора, Муслагъна хив ЦIаIхийке джуравхьана вобна. Мана ЦIаIхна хив къорамишааъасдимее къала хьинне гивхьуна бина вухьа. Хъийгъа манчике хив хъувхьа. ГьаIкIебаб Муслагъна хив утIумни...

Рутул районни тасарруфатбыше хьинека багълыда цlыцlаъани дагъамийвал’бышди гьаlкlее «Нур» кlазете хаlдда макьалабы гьуво. Гьаlкlедад аlхырейни сенбышее Бабаюртни зонал’  эзани торпахбышис гьелесын хьян дехьайхъа гора, халкьын гелир алятlа дешдий. Мани сардан тасарруфатбышихъад хаlдда дагъамийваллабыний. Къийна мана дагъамийвалла, эгьес эйхьи, аlрейнче алябтlына.  Гьаlшде Дагъыстане пандемиейка  яранмишувхьайни вазиятыхъа ил’дяакы,  республикайни тасарруфатбыше са йигъна иш явашавъу деш. Юххьанийн ишбы...

Гьайни сен Рамандин ХаIдын йигъ дюнйейл’ шацыйнчиле йицIыдле йигъна гьихъа алгъагьас, няъас увгьее ман вазни кIалендарыква июнни майни 24 хъооI водун. Мани къыIлийни йигъбышил дюнйейл’ни мусурманарше джон аlзизын байрам кечирмишаъас.  Гьайни сенийна аIзизна Рамандина ваз  джамаъаIтылхъа четинба хъабы.  ХъигъоочIена чIырвалла коронавирус дюнйейлхъа салатIувхьайлхъа гора, не уIлджуман кубар манзикбыше, не таIра1вийн кубар, не ифтарбы манзикбышее джамаъатыке...

Хьейибле-ёкьубле  вазобна, дюнйел’ хъигъооч1ена ч1ырвалла- коронавирус салат1увхьайн. Манчин  яра, кок Китайле гидгъыл. Сабара вахтале мана быкырни дюнйелхъа еймишивхьа. Быкырын  о1лкабы  карантиныква утIумхьа. Гьа1шде  манчиквана мубариза  вуккекка вобна.  Гьалекийс манчин о1ги быкырда  къац1акIванас а1хы деш. Гьелбедти, натийджа манке   вухьес, агар инасарше карантинын усулбы гьуваджее ва темизийвалла гьуваадже.  Инсанарше аIхреени вахталхъамее инам гьаъа ыхьа деш, мана чIырвалла...

Таарых эн лазымна , эн ваджибна ыIлим вобна.  Манчин шакIле  миллетын оIгеедын ешайиш, гьааIдисабы, хасиятбы, адабият, миз’,  маданият, ешемишивхьайн чIиебы  гьагва. Таарыхни  гьаIкIеени ыIлим ишбыше, очеркбыше (макьаалебыше)  далыйле хъооIни архайс миллетна сифат ашкараъа.  Гьайни очеркэй (макьаале)  ши  Мишлешни хивни, мишлешни  джамаъаIтни  гьаIкIее гаф вуккеэс. Йишда  макьсад мани джамаъаIтын  таарых  хъодкуда   гьагуй вобна.  Мишлешна хив Дагъыстанейиб ...

Гьаlшде дюнйейл’ коронавирусни чlырывалика багълыба  гееб дагъамна вазият яранмишувхьа вобна. Мани писди вирусын гьоlкуматбышис диндж гьели деш.  Къийна мани дагъамни эпидемийейке начахувхьайни инсанаршин сай геед хаlдхъыхьа.  Манчика мубариза вуккейсдимее гьаъани ишибышин гьалкийс натийджабы гьели дешин. Сабара вахтна гьихъа хаlббананбыше мани чlырывалика зарафатний гьаъа. Лагъ-лагъабыний аддаччи. Инсанарше дохтурарше гьагуйн профилактик  ишбы аlрсее дешдий гьаъа. Манбыше  самоизоляцейн...

Корш- цIаIхбышда йиссейн таарыхнанан хив вобна. Мана Дагъыстанни Рутул районеехъа гёохьа.  Мана Сувал’ни магьаIлыл’ Самур дамайни  солни сурал’, гунайл’ , сувани этякыл’ гивхьы вобна.  Мани хивеенче Районни марказеехъа 34 км. поштини йаIххъын водун.  Хивни дойина маIъна хъобкуба шавукIледжаб ваацIа деш. Гьаар ааIлиме, таархчее, этнографе, язычее Корш джувабыс джуна маIъна гьооли.  Джигайл’ни къонши хиваршини агъсаххъаларше эйгьен...

В этом году мы отмечаем 75-ую годовщину Победы в Великой Отечественной войне. Это не просто победа советского народа над фашистской Германией, это победа всего человечества над фашизмом, над нацизмом, который  рвался к мировому господству, мечтал все народы сделать своими рабами. И очень дорогой ценой заплатило человечество за эту победу. Один только Советский Союз потерял 27...