«Вся история человечества – это память о прошлом, сегодняшний день, плохой или хороший, держится на памяти. Не уважая и не храня памяти о прошлом своего народа, родители не могут дать своим детям главного корней».«Вся история человечества – это память о прошлом, сегодняшний день, плохой или хороший, держится на памяти. Не уважая и не храня памяти...

 1852 сенни къыIлини вузаршее душманаршини къошунын, кьома генерал Врангеликва, Сувал’ни дерайлин 15цIаIхбышин, 2 аварбышин  хивар дагъылмишау, гёххьанау. ЦIаIхбышди джегьилершина эб кашкалыква обтIул. Пушкабыди топаршиква ЦIаIхни хивна къае-къаейл’ гьабсыр деш. Сагъба авхуйн адамера, къарер, къоджебы, едар, ичер, ушахар сургунавъуйнбы. Мани гьаIдисайни шагьадее Н. Вукетиче йикIел’ хъаляуйни фыкырбышее эйгьен: «ОIгийл’ инсанар ешемишоохьен джига, зел’-зелейлхъа вод садкIыл. Хайбышике гедхьунийн...

Гьайни сен республикайни хивни тасарруфатни тапшырыгъыква къышлагъбышейдын даварар ейлагъбышейхъа хъыккейс. Манчина сабаб оlришбышис диндж гьувой водун.  Аlхырейни сенбышее даварар къыlл’-къыlдим къышлагъбыше гьуваджийхъа гора,  окl аляален торпахбы харабехьи гидгъыл.  Гьайни сен мана иш министерствайн джони назарейхъа алебтlу вобна. Мани сардан Рутул районын тасарруфатбыд гуджнада кочес гьаlзирехьи водунбы.  Районни хивни  тасарруфатни управлениейни хааlрункъуни Абдулвагьаб Аlгьмадовни увгьойка, къийна...

Грамматика,  дюзгунда одкIуний ва дурустра юшенаий Дагъайдни сыныфбышее хъаIдхъаIс xaIдхъаий мизени кьурлушихъа гора ыккэкка, дюзгунда одкIуний за дурустба юшенавъий гьаммаше назарее аххъахъа. Садъэсди сыныфее ушахарше окIанасын, хъаIдхъаIсын вардеш аляат1а ва манчиква янашеда грамматикайс ааидни мизени алаакьабышилхъа фыкыр гьооле. Гьина иш гьаIрфыле, гьыIджаале, кал’майле гивийгъал. УшахаршикIле ед’на миз ваацIа воохье, мани мизел манбы юшенааъа, дюнйейн югун...

Ай ЦIаIхий, гъу ша  иджааза гьели, йигъни кIорани таарыхе йишди кьаламын хатI гьассарас. Йигъни гьаIкIеедын таарых  доюкани таарыхчерше одкIун;  йигъни лугъадыл’ ааIлимарше адабиятна миз’ яратмишавъу; вахъа  шааирарше, язычерше асарбы, маIънийбы  къассыр; йигъни мадрасайн Кавказылхъа Исламын дин ады; йигъни дойилин  байдахбы таарыхе къалхымишау. Анджах, къийнад йигъни таарыхын сир ашкархьа дешодун. Йигъни таарыхни гьаIкIее ойкIанни инсанни кьаламыс,...

Согют (Хьойик)  Дагъыстанни Рутул районеена цIаIхбышда (йихъбышда) хив вобна. Мана ХаIбни Кавказни сувабышди зинджирни къузайл’ни этякыл’ гивхьу вобна.  Согютна хив ЦаIхни администрациехъа гёохьана йихъбышда хив вобна.  Хив гьийгъанче кьоIни дамани – Къоейнийий (Каяна) Самурни гIалее, сагъни сурал’  вобна. Хивни гьийд манбы илекка. Хив гунайни сурал’ вобна.   Хивни далыйл’ чIалагыквана сува вобна. Мааъаб манбышда Муслагъни хивыквана...

Муслагъ  йиссейна ва марахыкванн таарыхнана цIаIхбышда хив вобна. Анджах ненкейий мана алявъу ва манчини дойин гьиджойий эйгьи шакIле хъодкуда ацIа деш. АаIлим Гьарун Ибрагьимове джуни ыIлим ишбышее эйгьен: «…насылыле насылыхъа илгъечIуйни реваетбышихъа гора, Муслагъна хив ЦIаIхийке джуравхьана вобна. Мана ЦIаIхна хив къорамишааъасдимее къала хьинне гивхьуна бина вухьа. Хъийгъа манчике хив хъувхьа. ГьаIкIебаб Муслагъна хив утIумни...

Рутул районни тасарруфатбыше хьинека багълыда цlыцlаъани дагъамийвал’бышди гьаlкlее «Нур» кlазете хаlдда макьалабы гьуво. Гьаlкlедад аlхырейни сенбышее Бабаюртни зонал’  эзани торпахбышис гьелесын хьян дехьайхъа гора, халкьын гелир алятlа дешдий. Мани сардан тасарруфатбышихъад хаlдда дагъамийваллабыний. Къийна мана дагъамийвалла, эгьес эйхьи, аlрейнче алябтlына.  Гьаlшде Дагъыстане пандемиейка  яранмишувхьайни вазиятыхъа ил’дяакы,  республикайни тасарруфатбыше са йигъна иш явашавъу деш. Юххьанийн ишбы...

Гьайни сен Рамандин ХаIдын йигъ дюнйейл’ шацыйнчиле йицIыдле йигъна гьихъа алгъагьас, няъас увгьее ман вазни кIалендарыква июнни майни 24 хъооI водун. Мани къыIлийни йигъбышил дюнйейл’ни мусурманарше джон аlзизын байрам кечирмишаъас.  Гьайни сенийна аIзизна Рамандина ваз  джамаъаIтылхъа четинба хъабы.  ХъигъоочIена чIырвалла коронавирус дюнйейлхъа салатIувхьайлхъа гора, не уIлджуман кубар манзикбыше, не таIра1вийн кубар, не ифтарбы манзикбышее джамаъатыке...

Хьейибле-ёкьубле  вазобна, дюнйел’ хъигъооч1ена ч1ырвалла- коронавирус салат1увхьайн. Манчин  яра, кок Китайле гидгъыл. Сабара вахтале мана быкырни дюнйелхъа еймишивхьа. Быкырын  о1лкабы  карантиныква утIумхьа. Гьа1шде  манчиквана мубариза  вуккекка вобна.  Гьалекийс манчин о1ги быкырда  къац1акIванас а1хы деш. Гьелбедти, натийджа манке   вухьес, агар инасарше карантинын усулбы гьуваджее ва темизийвалла гьуваадже.  Инсанарше аIхреени вахталхъамее инам гьаъа ыхьа деш, мана чIырвалла...